Tiếng điện thoại viễn liên reo vang vào lúc 10 giờ đêm. Tôi nhấc phone. Giọng nói bên kia đầu dây có vẻ ngập ngừng:
- Allo!.. Allo!... Cho tôi... cho cháu... nói chuyện với cậu Vĩnh.
Tôi vẫn có "biệt tài" nhớ giọng nói của bạn bè hay người thân qua điện thoại nhưng lần nầy thì chịu thua. Giọng nói của người nầy còn trẻ lắm và có đến 90% là giọng miền Nha Trang hay Phan Rang. Ai cà? Mình có quen người trẻ nào dân Nhatrang ở bên Mỹ không cà? Tôi nhìn lại cái screen của điện thoại. Area code 714. Cali? Cali thì có NVQ, BNT, NVM... nhưng toàn là những người trạc hay trên tuổi của mình, nghĩa là cái tuổi sắp đi vào cảnh "vừa huýt sáo, vừa đánh răng". Hay là con của mấy người nầy? Tôi chấm dứt suy nghĩ bằng câu trả lời ngắn:
- Tôi là Vĩnh đây. Em là ai?
- Cậu Vĩnh đó phải không?
- Thì tôi là Vĩnh đây. Em là ai?
- Con là Nam, con của má Cả cậu ơi!
Tôi nghe tim mình đập mạnh. Hơn hai chục năm rồi tôi chưa bao giờ nói chuyện hay gặp lại chị Hai Cả của tôi cũng như mấy đứa cháu gọi mình là cậu. Tôi nghẹn ngào:
- Nam hả con? Cậu đây. Con đang ở đâu mà gọi cậu vậy? Sao con có số phone của cậu?
Bên kia đầu dây, giọng Nam đã trở nên nghẹn ngào:
- Con đang ở Cali cậu ơi. Má con và tụi con nhớ cậu lắm...
Im lặng bao trùm căn phòng ngủ của vợ chồng tôi. Thủy Trang nhìn tôi, ái ngại, chụp tay lấy cái remote control, tắt TV và bước ra khỏi phòng. Hai mươi hai năm lưu lạc xứ người, cộng thêm bốn năm ở ngay trong nước nhưng người ở Sài Gòn, kẻ ở Nhatrang. Tất cả là 26 năm ròng rã. Hai mươi sáu năm không gặp gỡ, không thăm hỏi. Trời ơi, chị tôi, chị Hai của tôi! Tôi làm sao quên được cái thời niên thiếu khổ đau của gia đình trong vùng xôi đậu giữa Quốc Gia và Việt Minh. Đó là những năm đầu của thập niên 50. Ba tôi vừa bình phục, đi đứng được sau 10 năm nằm một chỗ. Chị Hai, anh Ba của tôi phải gánh gồng bươn chải, phụ Mẹ tôi lo ăn lo mặc cho gia đình. Ngày nào bốn anh chị em tôi cũng diễn đi diễn lại cái hoạt cảnh bi hài. Mặc dù Mẹ tôi thức khuya dậy sớm, làm đủ chuyện trên đời (dĩ nhiên là chuyện lương thiện) nhưng nhà vẫn thiếu ăn. Do đó, Mẹ tôi chia khẩu phần cho từng đứa. Em gái tôi và tôi sức vóc còn nhỏ lại khỏi phải làm lụng nên nhu cầu còn ít, trong khi đó, chị Hai và anh Ba tôi thì sức đang thời trổ mã lại phải phụ mẹ tôi làm lụng suốt ngày nên nhu cầu về thực phẩm rất nhiều. Bữa ăn trưa nào cũng vậy, em tôi thì nhường phần cơm dư của nó cho anh Ba, còn tôi thì cho chị Hai. Nhưng đến xế chiều thì hai đứa nhỏ bắt đầu thấy bụng bị kiến bò nên đòi phần cơm đã cho. Chị Hai và anh Ba tôi làm sao có cơm để trả lại cho em tôi và tôi. Mà không trả thì hai đứa nhỏ sẽ khóc mà hai đứa nhỏ khóc thì Mẹ sẽ hỏi và sẽ biết thì thế nào hai đứa lớn cũng bị đòn. Thôi thì thà để hai đứa nhỏ đánh đòn còn được "nhàn hạ" hơn. Thế thì chị Hai và anh Ba tôi phải nằm xuống cho em tôi và tôi đánh đòn để trừ cơm. Nói đánh chứ thật ra chỉ gõ nhẹ thôi, vừa gõ vừa cười, vừa giỡn. Dù sao thì cái hoạt cảnh nầy cũng làm tôi hối hận về sau. Chị Hai ơi, em cũng nhớ chị lắm! Anh Ba tôi thì đã đền nợ nước lâu rồi.
Tiếng Nam kéo tôi về thực tại:
- Cậu! Cậu còn nhớ con không?
Tôi làm sao quên Nam được. Khi chị Hai tôi theo chồng vô Nha Trang, gia đình tôi cũng rời Tuy Hòa để vô Nha Trang luôn. Ba tôi nghe đồn là đất nước sẽ bị chia cắt ở Phú Yên nên vô Nha Trang cho chắc ăn. Nhà chồng của chị Hai ở Phủ Diên Khánh, cách thành phố Nha Trang khoảng 10 cây số. Mỗi cuối tuần, tôi đều đạp xe lên nhà chị Hai để học bài vì nhà ba mẹ tôi là nơi buôn bán, quá ồn ào.
Nhà chồng chị Hai tôi nằm đối diện với trường Phủ mà cha chồng chị khi còn sống là Đốc Học, có vườn cây ăn trái sum sê. Cam sành, bưởi, quít, tắc, thanh long... cho trái ngon và bóng mát êm ả trong những buổi trưa hè nóng cháy. Tôi vẫn thường nằm trên nền xi-măng của hàng hiên nhà chồng chị mà học bài hay đùa giỡn với mấy đứa con của chị. Thời đó, chị đã có 4 con, ba gái đầu và thằng Nam mới bò. Con Nhung, con Thanh, con Bình cả ngày quấn quít với tôi. Thế đó mà giờ đứa nào cũng chồng con đùm đề.
Nói nào ngay, thời đó chị Hai vẫn còn khổ cực lắm, có thể còn hơn thời chưa có chồng. Thời chưa có chồng ở Tuy Hòa, nhà nghèo, phải làm việc cực nhọc về thân xác nhưng tinh thần thì thảnh thơi, chị em có nhau. Thời có chồng, theo chồng vô Nha Trang là nơi đô hội hơn Tuy Hòa nhưng chồng là con duy nhất chỉ còn mẹ. Mẹ chồng chị gốc người Thanh Hóa, chịu ảnh hưởng xưa nên rất khắc nghiệt với con dâu. Chị tôi tiếng là dâu nhưng phải làm việc như con ở và ngay cả chuyện ăn nằm với chồng cũng lén lút mà thôi. Bữa ăn thì chị phải đứng hầu cho mẹ chồng và chồng chị ăn xong mới được ăn cơm thừa canh cặn. Chị vẫn thường tìm cách lén về nhà ba mẹ tôi để khóc lóc và đòi bỏ gia đình chồng mà về ở với ba mẹ tôi. Mẹ tôi phải năn nỉ vỗ về chị. Mỗi lần chị xuống Nha Trang thăm gia đình tôi là mỗi lần chị phải khóc ngất trước khi trở về.
Tôi nhớ mãi khi đó tôi hay hái trộm quít trong vườn để ăn với mấy đứa cháu để rồi mỗi lần bà Đốc về, ra vườn thấy mất, cho dù một trái, cũng gọi chị tôi lên để mắng nhiếc. Tôi còn nhớ chị tôi, sau mỗi lần như thế, đợi bà Đốc đi đánh tứ sắc với bạn bè thì chị ôm tôi mà khóc. Em ơi, đừng hái quít của bả làm gì cho khổ chị! Tôi cũng khóc nhưng mấy tuần sau thì tôi lại không thể nào chế ngự được cái bao tử của mình trước sức quyến rũ của những trái quít no tròn, bóng mướt. Rồi cảnh cũ lại tái diễn. Rồi chị lại ôm tôi mà khóc. Chị Hai ơi, em xin chị tha thứ cho em nghe! Hồi nhỏ, em đánh đòn chị vì những hạt cơm thừa. Khi chị có chồng thì em lại làm chị khổ vì những trái quít mà em ăn cắp của người! Chị ơi!
Tiếng Nam nhè nhẹ:
- Cậu!
Hình như Nam khóc. Tôi cũng lưng tròng:
- Nam con, con qua Mỹ hồi nào?
- Con xuất ngoại hoài cậu ơi. Con vẫn thường đi công tác ở nước ngoài. Mỗi năm con xuất ngoại năm, sáu lần.
- Bây giờ con làm gì hả Nam?
- Con làm Tổng Giám Đốc Công Ty Xuất Nhập Cảng Miền nên phải xuất ngoại công tác hoài.
Tôi nhớ lại trước đây, khi được tin Nam du học ở Tiệp Khắc, tôi có viết một lá thư về cho chị Hai để bắt liên lạc với Nam và lo cho Nam trốn qua đây luôn. Nhung bức thư của tôi không bao giờ được hồi âm. Tôi đâm ra giận chị vì nghĩ rằng chị đã thuộc về phía những tên chủ mới. Mà chị không thuộc về họ sao được khi gần như tất cả đám con chị đều được "nhà nước" cho đi du học ở Liên Sô, Tiệp Khắc, Hung Gia Lợi, Ấn Độ trong cái thời mà anh Ba tôi phải lê lết trong những trại tù, trong cái thời mà những đứa cháu gọi tôi bằng chú phải lo ăn từng bữa, không đủ vải che thân.
Cuộc đời vẫn có những chuyện không ngờ. Cha chồng chị thời Pháp thuộc, thường vô trong bìa rừng để bẫy chim. Một buổi chiều, lính Tây tưởng là Việt Minh về nên bắn lầm và thế là gia đình bên chồng chị Hai tôi đã trở thành gia đình liệt-sĩ sau tháng 4.1975.
Những năm tháng đầu thập niên 70, gia đình chồng chị sa sút vì đồng lương thư ký của chồng chị vẫn đứng yên trong khi vật giá leo thang. Gia đình ba mẹ tôi thì nhờ buôn bán nên chạy theo kịp với đà lạm phát. Thời đó, mẹ tôi là nguồn tài trợ của chị và gia đinh chị.
Rồi sau 75 thì tình hình gia đình tôi xoay một vòng 180 độ. Ba tôi phải trốn khỏi Nha Trang vì những hoạt động chính trị của ông, anh Ba thì đi tù nhưng gia đình chị Hai thì được những tên chủ mới ưu đãi.
Nam ngập ngừng:
- Cậu...
- Cậu đây con!
- Sao cậu không về thăm gia đình? Bây giờ tụi con đứa nào cũng... được nên cậu về, tụi con bảo đảm cho cậu!
- Con Nhung, con Thanh, Con Bình làm gì bây giờ?
- Chị Nhung làm Giám Đốc Công Ty Hải Sản, chị Thanh công tác ở Thành Ủy, chị Bình công tác Bộ Vật Tư...
Không phải là tôi không muốn về thăm Mẹ, thăm chị, thăm cháu nhưng tôi nghĩ tôi đã được Canada thu nhận như một người tị nạn chính trị và chính tôi đã chấp nhận thân phận nầy thì tự tôi, tôi không thể quay lại mà phủ nhận chính cái thân thế của mình. Hơn hai mươi năm, tôi vẫn gởi quà và tiền đều đều về giúp đỡ Mẹ già và những đứa cháu gọi tôi bằng chú nhưng lại không một lá thư cho chị Hai. Bây giờ gia đình chị là "thế gia vọng tộc" trong cái xã hội mới nầy, nhà có người làm, đứa cháu nào gọi tôi bằng cậu cũng có tài xế, gác dan... Nếu như tôi về thì mặc sức mà hưởng sự cung phụng của tụi cháu nhưng tôi không về. Tôi vẫn thương vẫn nhớ chúng đấy chứ nhưng nghĩ lại, trước khi được như hôm nay, chúng đã phải cực khổ trong những năm đầu tiên sau 75. Sự cực khổ ấy tôi không hề chia sẻ với gia đình chị tôi thì bây giờ tôi tự nghĩ mình không có phần trong cái sung túc của gia đình chị.
Tôi đã chọn một con đường và con đường đó sẽ là con đường mà tôi phải đi cho hết kiếp nầy.
Tiếng Nam khẩn khoản:
- Cậu phải về thăm má con. Má con nhớ cậu lắm. Má con nói cậu là người má con thương nhứt đó! Nội con đã mất rồi. Bây giờ má con là chủ nhà với tất cả cái quyền của chủ nhà. Tụi con đã xây lại cái nhà cũ thành hai tầng bằng gạch cho ba má tụi con rồi. Nhà có cả năm, sáu phòng ngủ mà chỉ có ba má con ở thôi. Cậu phải về thăm Nha Trang. Cậu phải về thăm ba má con. Cậu chỉ cần tốn tiền vé máy bay thôi, còn lại tụi con cover hết! Sẽ có xe, có người lái chở cậu đi chơi và thăm lại bạn bè, thăm trường Võ Tánh của cậu, thăm Thầy Cô ngày xưa của cậu. Cậu nhớ mời mợ và các em về lại Nha Trang nghe cậu! Con xin nói lại là Má con nhớ cậu lắm!
Nam nói một hơi dài, cốt lung lạc tôi. Mà tôi bị lung lạc thật! Hình ảnh ngôi trường mà tôi đã trải qua thời niên thiếu của tôi ở đó suốt 7 năm hiện về trong trí óc tôi. Ôi những bóng cây bàng êm mát, những tên bạn thân quen. Bên này, lâu lâu lại lòi ra được một tên bạn cũ như Nguyễn Ngọc Đức, Nguyễn Tiến Việt, Ngô Khánh Nhung... mà chúng tôi mới bắt được liên lạc, nhưng còn những Thầy Cô, những tên bạn khác, những người đẹp khác vẫn còn ở lại Nha Trang thì biết đến bao giờ tôi sẽ gặp lại được!
Nam lập lại:
- Cậu, má con nhớ cậu lắm!
Tôi cười buồn:
- Còn tụi con có thương nhớ cậu hay không?
- Có chớ sao không hả cậu! Chị Nhung vẫn thường nhắc lại chuyện cậu thường mua cà-rem cho tụi con ăn hồi nhỏ.
- Bây giờ thì tụi con đâu cần cậu cho cà-rem nữa phải không?
Nam cười:
- Con vẫn còn thèm cà-rem của cậu cho!
Tôi nghe lòng mình chùng xuống. Trời ơi, cuộc đời sao oái oăm thế nầy! Chị tôi, cháu tôi, đất nước tôi mà tôi phải vĩnh viễn xa lìa! Khi xưa, cháu tôi còn đói khổ, tôi vẫn nhịn ăn quà để mua cà-rem cho chúng. Bây giờ thì chúng giàu có, thế lực thì tôi lại như thấy không muốn làm bận đến chúng. Đúng là nước mắt không bao giờ chảy ngược. Tôi nghĩ trong lòng: cũng may là chúng không nghèo, chứ chúng nghèo thì mình cũng phải è lưng ra gửi tiền cho chúng mà thôi.
Tôi dứt khoát:
- Nam à, cậu vẫn nhớ thương mẹ cháu và các cháu nhưng trong lúc nầy, cậu chưa về được. Con về nói lại với mẹ là cậu không bao giờ quên được Phủ Diên Khánh, không bao giờ quên được những bóng mát trong vườn nhà ba mẹ cháu, không bao giờ quên được những múi quít ngọt lịm trong vườn, những múi quít đã làm mẹ cháu phải chảy rất nhiều nước mắt!
- Nhưng cậu không về!?
- Cậu sẽ về. Nhưng trước khi cậu về, cậu muốn mẹ cháu qua đây chơi một chuyến. Tụi cháu lo cho mẹ qua đây chơi được không?
- Dạ được chớ!
- Với nữa, tụi cháu nên lo bảo bọc mấy đứa em, con của chú Ba. Tụi nó bây giờ khổ lắm, cháu biết không?
- Dạ biết.
- Cậu hy vọng rằng cháu sẽ coi trọng lời cậu dặn.
- Dạ.
- Thôi, cháu cúp điện thoại đi kẻo tốn tiền long distance.
- Không sao đâu cậu.
- À, cậu quên mời cháu, nếu cháu có đi công tác ở Canada thì nhớ thăm cậu mợ và các em nghe!

Tôi nghe tiếng "dạ" của Nam trong nghẹn ngào và tiếng máy điện thoại cắt. Chị Hai ơi, em vẫn nhớ thương chị, nhớ thương mãi mãi suốt đời tị nạn của em!
Hình như có tiếng rì rào trong tai tôi. Là tiếng sóng biển nhẹ nhàng lúc bình minh hay tiếng lá cây sào xạc giữa buổi trưa hè sau vườn nhà chị?

Trang chính

Truyện ngắn chưa ấn hành của NBD