Tôi nhận được điện thoại của Nguyên khi còn ở trong phòng tập thể dục vào sáng thứ bảy. Chúng tôi mừng rỡ như đang lênh đênh trên bi'n sau nhiều ngày dông bão chợt thấy những bóng chim hải âu. Chúng tôi không có thời gian đ' nói đủ bất cứ chuyện gì và phải hẹn nhau một ngày nào đó. Cũng dễ, Nguyên cũng ở tại miền Đông Bắc Mỹ như tôi. Virginia.
Trưa về nhà, tôi khoe với Thủy Trang ngay:
- Em, anh vừa tìm được một tên bạn thân hồi học Võ Tánh, Nha Trang!
Thủy Trang nhìn tôi chia sẻ:
- Ai vậy anh? Chắc anh vui lắm?
- Dĩ nhiên là vui rồi. Anh cứ tưởng là sẽ chẳng bao giờ gặp lại anh bạn nầy. Nguyên đó em!
- Sao vậy anh?
Tôi chắt lưỡi:
- Nguyên hiền lành, nhút nhát và hay nhường người khác lắm! Anh cứ ngỡ là nó chẳng bao giờ đi được qua đây!
- Anh cứ tưởng! Hồi nhỏ anh ấy có th' như thế nhưng bây giờ biết đâu lại chẳng khác!
- Cứ mong là vậy đi!

Tôi thật sự mong như vậy nhưng mà trong lòng sao cứ lo lắng cho Nguyên. Thủy Trang chợt đem tôi ra khỏi nỗi ưu tư về người bạn của tuổi thơ:
- Anh có định đi thăm anh ấy không?
- Anh muốn lắm chứ nhưng sợ em đi xa sẽ mệt!
- Có sao đâu anh! Đi với anh thì có mệt cũng vui mà!
Tôi nghe như mát cả ruột gan:
- Em đi với anh nghe!
- Em sẽ đi với anh chứ. Lâu rồi không gặp anh chị Trần Hoài Thư, Tuấn và Mỹ, em cũng nghe nhớ lắm.
Tôi nhắc điện thoại lên và hẹn Nguyên cuối tuần sau ở Phila, nhà Tuấn và Mỹ. Tuấn cũng dân Nha Trang, cũng học Võ Tánh, cũng ở cùng xóm với Nguyên. Phila là đi'm hẹn tốt nhất. Tôi nghĩ thế. Từ Montréal, hai đứa tôi xuống Phila 8 giờ xe. Từ Virgina, vợ chồng Nguyên lên Phila 4 giờ xe. Vừa gặp nhau, vừa thăm Tuấn, Mỹ nữa. Tôi vốn tánh tham lam về bạn bè nên cũng nghĩ đến việc thăm Huỳnh Văn Phú, cũng ở Phila. Thế là thứ bảy sau đó, Thủy Trang và tôi đi Phila. Tôi lái một mạch, chỉ dừng lại đổ xăng một lần. Thủy Trang sợ tôi mệt, đề nghị:
- Mình cứ từ từ mà đi nghe anh. Trước sau gì tối nay cũng gặp anh Nguyên mà.
Tôi ầm ừ nhưng không sao kềm được chân gas. Hơn 2 giờ chiều, chúng tôi đã đến nhà Tuấn. Nguyên vẫn chưa đến. Tôi cằn nhằn một mình:
- Cái thằng nầy lúc nào cũng chậm!
Thủy Trang nhìn Tuấn và Mỹ, phân bua:
- Anh nầy muốn gì thì muốn liền.
Tuấn đùa:
- Cũng may mà ảnh không muốn có thêm bà hai!
Cả bọn cười. Tôi nhìn Thủy Trang, chọc:
- Em coi chừng đó nghe!

Mãi đến 4 giờ chiều, Nguyên và Sanh mới đến. Chúng tôi ôm nhau, cơ hồ rơi lệ. Cùng lúc ấy, chị Trần Hoài Thư nghe Thủy Trang và tôi xuống cũng nhờ con chở lại nhà Tuấn đ' họp mặt. Anh Trần Hoài Thư hình như đang ở bên Cali đ' ra mắt tập truyện “Về hướng mặt trời lặn” mới in xong. Vợ chồng anh Phan Xuân Sinh nhân tiện đi Phila thăm gia đình cũng ghé lại. Cả nhà Tuấn hôm ấy vui vẻ, nhộn nhịp lắm. Thế nhưng riêng tôi, lòng vẫn bồi hồi xúc động vì những k' niệm xưa theo Nguyên phủ đầy cả tâm tưởng.
Đã 30 năm rồi Nguyên nhỉ? Ba mươi năm, tất cả đã đổi thay. Thời thế, con người, hình dạng... nhưng tình cảm chúng mình hình như vẫn vậy. Tôi nhớ lại căn nhà nhỏ của thầy, bu Nguyên ở Mã Vòng. Tôi nhớ đến bu Nguyên, người đàn bà hiền lành an phận. Tôi nhớ đến em gái Nguyên, cái Ngoạn, nhút nhát rụt rè. Tôi nhớ đến quãng đường Bá Đa Lộc êm mát với những bóng cây bàng mà tàng cây như che rợp, ôm ấp trọn tuổi thơ chúng tôi, ngọt ngào như những ly kem của bác xe kem chờ sẵn chúng tôi những giờ ra chơi. Nơi đó, chúng tôi đã vui, buồn với nhau. Nơi đó, chúng tôi đã chia nhau từng khúc bánh mì, từng trang giấy trắng, từng chuỗi k' niệm...
Hình như Thủy Trang và những người khác đã hội ý nhau rút êm lên phòng khách. Nơi chiếc bàn ăn nhỏ ở trong bếp, chỉ còn lại mình Nguyên và tôi. Chúng tôi tha hồ tâm sự.
Tôi hỏi:
- Mày k' tao nghe, sau khi mày bỏ trường Võ Tánh, mày lưu lạc nơi mô?
- Mày đâu biết tao đã giang hồ một năm theo đoàn Thanh Niên Phụng Sự Xã Hội trước khi đăng vào Thủ Đức?
- Không. Mày k' đi.
Nguyên k' cho tôi nghe những ngày tháng bụi đời, trôi giạt ở miền Đông với một số bạn khác theo đoàn Thanh Niên PSXH. Cho đến một hôm có người lạ mặt xông vô trại do Thơ làm trưởng toán, ám sát Thơ. Thơ từ bỏ bạn bè, vĩnh viễn ra đi, mang theo nỗi bi hận không bao giờ hóa giải. Rồi Phương Liên lại theo Thơ, cũng ra đi trong nỗi nghẹn ngào của những đứa còn ở lại sau khi bị bọn khủng bố liệng lựu đạn, ngay tại Viện Đại Học Vạn Hạnh.
Cuối cùng, Nguyên chán nản, đăng vào Thủ Đức mặc dù Nguyên có đủ điều kiện đ' miễn dịch vì lý do gia cảnh.
Tôi ngắt lời Nguyên, vặn hỏi:
- Mày ra khỏi Thủ Đức rồi đi đâu, về đâu?
- Nhiều nơi lắm mày ơi. Đà Nẵng, Huế, Cần Thơ, Cao Lãnh...
- Mày ra Huế có gặp mấy bà chị của tao không?
- Tao biết thế nào mày cũng hỏi thăm mấy bà chị tinh thần của mày. Có. Một hôm tao đang lơ ngơ trong thành nội, bỗng thấy bà chị thứ nhì của mày, cũng trong bộ áo dài trắng toát...
- Chị Bích Đào?
- Đúng đó.
- Rồi sao?
- Mày từ từ đã, cái gì mà hỏi dồn thế!
Tôi cười trừ. Nguyên tiếp:
- Bích Đào dẫn tao về nhà, gặp hai bà chị kia...
- Rồi sao?
- Rồi chả sao cả. Rồi mấy bả đãi tao một bữa cơm chiều ấm cúng. Rồi tao lại trở về đơn vị, hành quân và mặc đời nổi trôi theo những thăng trầm của đất nước.
Đến đó, chúng tôi ngồi trầm ngâm rất lâu, có lẽ Nguyên cũng như tôi, đang thả hồn mình trôi theo dòng quá khứ xa xôi nhưng chưa phai nhạt khỏi tâm trí. Tôi nhớ lại một thời êm ả đã qua đi và không bao giờ trở lại.
Nguyên chợt hỏi tôi:
- Mày qua đây hồi nào?
- Năm 79 mày ạ. Vượt bi'n tìm tự do sau 4 năm sống trong “thiên đường” cộng sản.
Nguyên hỏi dò:
- Mày đã gặp những người bạn cũ nào của tụi mình bên nầy?
Tôi nhún vai:
- Mỗi đứa mỗi nơi mày ơi. Thằng Nguyễn Văn Quang thì nghe đâu ở bên Cali nhưng chưa liên lạc được. Thằng Dương Đức Ngọc thì có sang Montréal thăm tao. Cẩm Vân thì cũng bên Cali, đã liên lạc được một lần khi Cẩm Vân đọc một bài viết vớ vẩn của tao đăng trên báo của anh Thái Tú Hạp bên Cali, rồi sau đó biệt tăm luôn.
- Còn ai nữa không?
- Còn chứ. Bích Khuê. Mày nhớ Bích Khuê ở gần nhà tao không?
- Nhớ chứ. Bây giờ Bích Khuê có còn hay nháy mắt nữa không?
- Sao mày nhớ dai thế? Bộ mày yêu thầm nhớ trộm hay sao?
- Ê, đừng nói bậy nghe mày. Tao nhớ hoài một hôm thầy Võ Doãn Nhẫn, trong giờ tâm lý học, nói: “Người hay nháy mắt là người, khi còn nhỏ, bị một hình tượng xấu nào đó ám ảnh, cho nên tiềm thức cứ muốn xua đuổi hoài hình tượng ấy”. Có đứa xoay lại nhìn Bích Khuê, trêu: “Có phải không Bích Khuê?” làm nàng mắc cỡ, phát khóc.
Tôi đem Nguyên về thực tế:
- Bây giờ Bích Khuê ở Seattle, chồng con đàng hoàng rồi mày ạ. Nhờ vợ chồng Bích Khuê làm tuy'n tập Võ tánh Nữ Trung Học Nha Trang mà tao biết thêm được một số bạn bè khác vẫn còn sống trên trái đất nầy.
- Chẳng hạn?
- Mỹ Hảo, Cẩm Tâm, Cúc Mỹ Kim, Nguyễn Tiến Việt, Thưởng, Cảnh Tịnh, Phạm Khắc Long, Huỳnh Tự Tân...
- Huỳnh Tự Tân?
- Cô nàng hay đỏ mặt đó!
Nguyên cười thay cho nhận xét. Tôi cũng cười theo. Nguyên chợt hỏi:
- Lúc còn ở Nha Trang, sau khi nghỉ học, tao bắt đầu đi chơi với Lê Văn Chính, tức Sương Biên Thùy, học trên mình một lớp, không biết bây giờ trôi giạt phương nào?
- à, thì ra Sương Biên Thùy. Mày có biết là hiện nay Sương Biên Thùy liên lạc thường xuyên với tụi tao lắm không? Mày có biết là không còn bút hiệu Sương Biên Thùy trên đời nầy nữa hay không?
- Dĩ nhiên là không. Mày nói lẹ đi, bày đặt hỏi khó hoài!
Tôi thong thả cốt cho Nguyên sốt ruột chơi:
- Sương Biên Thùy đã trở thành người khác!
- Thôi mày, đừng đùa nữa!
Thấy Nguyên sốt ruột, tôi hé màn bí mật:
- Sau khi ở tù cộng sản ra, Lê Văn Chính, tức Sương Biên Thùy đã trở thành Lê Mai Lĩnh rồi!
- Có vậy mà mày cố tình vòng vo cho tao sốt ruột. Đồ khỉ gió! Tao sẽ điện thoại cho nó, chắc nó mừng lắm!
- Còn nữa, Lê Mai Lĩnh vừa sang đến nước Mỹ đã làm báo ngay, tờ Lửa Việt tại Connecticut, và là một nhà thơ nổi tiếng ở hải ngoại đó mày. Lê Mai Lĩnh nghèo tiền nhưng rất giàu tình cảm và khí khái lắm, có tài ăn nói rất sách động, lôi cuốn. Đại khái, có th' nói: chơi rất được!
- Thì tao đã bảo là bạn tao mà!
Tôi chu miệng:
- Mày chỉ hên thôi! Mày hên nên mới là bạn của tụi tao thôi!
Nguyên xì:
- Bộ mày ngon dữ a!

Tôi chuyển đề tài qua những tên còn lại quê nhà:
- Bây giờ mày k' tao nghe những người bạn còn ở Việt Nam cho tao biết.
Nguyên từ từ và bằng một giọng nói hình như xúc động:
- Thằng Thơ thì tao đã k' mày nghe rồi. Còn Hồ Yêm trước 75 làm Tổng Giám Thị cho trường trung học Cao Lãnh, lấy vợ tại đó luôn và bây giờ vẫn ở tại Cao Lãnh nhưng dĩ nhiên là không còn là ông Tổng Giám Thị nữa rồi. Mày còn nhớ Hồ Yêm không? Nó vẫn nhớ mày. Tao với nó vẫn thường nhắc đến mày.
- Sao lại không! Hồ Yêm vẫn thường chơi bóng bàn với tao, nó chắp tao cả chục đi'm, học trên mình một lớp, cũng ban C như mình.
- Mày biết Hồ Yêm yêu ai không?
- Biết. Lúc đầu, cứ chiều chủ nhật có lớp Pháp văn của thầy Võ Dự cạnh nhà tao là thấy hắn xuất hiện. Tao cứ ngỡ hắn đến thăm tao, ai ngờ hắn đến đ' ngắm Mỹ Linh tan học ra về, ngắm hoài mà chẳng dám tỏ tình con mẹ gì cả! Mỹ Linh là chị em chú bác của Bích Khuê.
Nguyên cười, tỏ ra như người hi'u chuyện rõ hơn tôi:
- Chuyện xưa rồi. Vả lại đâu phải ai cũng bạo gan bạo phổi như mày!
Tôi cười tự thú:
- Nói vậy chớ khi tao gặp Thủy Trang, tao cũng líu miệng, líu lưỡi như Hồ Yêm thôi!
Nguyên trở lại chuyện Hồ Yêm:
- Hình như Mỹ Linh lập gia đình sớm với ông giáo sư nào đó và sau đó không bao lâu, chồng Mỹ Linh qua đời? Đời người chẳng có gì vui sướng mày ạ. Hồ Yêm nói có lần nhờ mày đưa giùm thư cho Mỹ Linh nhưng sau đó chả thấy gì xảy ra cả, phải không?
- Ờ, nhờ đưa thư thì tao đưa chứ tao đâu có hứa là tán giùm cho nó! Đúng là mấy tên chết nhát! Mà mấy tên nầy lôi thôi lắm. Còn một tên nữa, chiều tối nào cũng đạp xe xuống nhà tao, kêu tao ra đứng ngay góc đường, dưới tàng cây trứng cá, nói chuyện lăng nhăng hằng giờ, nhiều khi chẳng chuyện gì ra chuyện gì cả rồi đọc thơ thất tình của Nguyễn Bính vanh vách cho tao nghe. Lúc đầu tao cũng ngỡ nó quý mến tao, biết tao là người yêu văn chương nên tìm bạn tri k', té ra nó canh Bích Khuê!
Nguyên tò mò:
- Bích Khuê làm gì mà nó phải canh?
- Số là chiều nào cũng vậy, sau khi ăn chiều xong, Bích Khuê và chị là cô Túy Trúc, ưa đi tới đi lui đ' tiêu cơm. Lộ trình của Bích Khuê là từ nhà nàng đi đến bên hông nhà tao rồi quay lại, vì nhà tao ở ngã tư đường, và cứ thế đi cả trên chục bận. Thằng khỉ đó đ' ý hồi nào hay thật!
Tôi bắt qua chuyện khác:
- Mày có bao giờ gặp lại Lê Thanh Sơn không? Còn Vân Anh? Còn Lê Thanh Châu, Nguyễn Đăng Vịnh...? Và những ông bà thầy cô cũ của chúng mình?
- Thầy Hoàng Tường thì đã qua đời, chắc mày đã biết. Thầy Cung Giũ Nguyên thì tao không biết, cũng như các ông thầy bà cô khác thì tao không gặp. Còn bạn bè cũ thì thất lạc muôn phương, nhiều khi chỉ nghe nói là tên nầy tên nọ đang ở chỗ nầy chỗ kia mà thôi. Vả lại trong đất nước mình bây giờ, người lương thiện như mình chỉ lo ăn lo mặc là đã ứ hơi rồi, sức đâu tìm kiếm bạn bè xưa nữa! Mày còn biết ai bên nầy không?
- Thầy Tôn Thất Tuệ, thầy Lê Thế Nhiếp cũng ở Montréal với tao. Còn thầy Trần Phước Hải, Ngô Đức Diễm, Nguyễn Hữu Nghi thì ở Cali. Tập thơ thứ nhì của tao viết chung với Thủy Trang có in lời bạt của thầy Trần Phước Hải. Tao nhớ hồi xưa, trong lớp đệ nhị C, thầy Hải thương tao lắm. Còn thầy Tôn Thất Hà với cô Tường Qui thì ở Houston và tao có điện thoại thăm ổng. Thầy Võ Doãn Nhẫn thì nghe Cẩm Vân nói ở San Diego nhưng tao chưa liên lạc được. Còn thầy Cung Giũ Nguyên thì nghe anh Nguyễn Xuân Hoàng nói vẫn còn sống ở Việt Nam và đang có người dự tính hùn tiền nhau lại mua vé máy bay mời thầy qua đây chơi một chuyến.
Tôi chuyển đề tài về gia đạo của Nguyên:
- Bây giờ mày k' tao nghe về vợ con mày?
- Con tao còn đi học. Tao cưới vợ đầu năm 80, sau khi tao ở tù “cải tạo” về.
- K' tiếp đi mày! Chẳng hạn mày quen nàng như thế nào? Ở đâu? Trong trường hợp nào?
- Mày là công an chắc? Nguyên cười chọc tôi rồi tiếp:
- Tao quen nàng ở Cao Lãnh, khi tao làm phòng chiến tranh chính trị trong ti'u đoàn. Nàng là học sinh, mang báo xuân của trường vô ti'u đoàn đ' bán. Sau đó tao đổi qua Vĩnh Long thì nàng, có lẽ cũng do duyên số, cũng qua Vĩnh Long học sư phạm. Chúng tao gặp nhau, quen nhau rồi yêu nhau. Được chưa?
- Chưa được! Mày phải k' tại sao tụi mày không cưới nhau lúc đó mà phải đợi đến sau 75, sau khi mày ở tù ra?
- Khi đó, tao thân lính tráng, đâu dám cưới ai, sợ làm người khác trở thành góa bụa thì mang tội. Rồi khi đất nước đổi thay, khi tao vào tù, nàng từ Cao Lãnh ra tận Nha Trang, tìm đến nhà thầy bu tao thăm hỏi và từ đó thăm nuôi tao cho đến ngày tao ra khỏi tù.
Tôi đùa:
- Mày coi vậy mà cũng có người say mê dữ!
Nguyên chồm tới, muốn ký đầu tôi:
- Bộ tao không đáng cho nàng say mê sao?
Tôi đùa thêm:
- Đáng chứ! Đáng cho những cô gái ngây thơ như vợ mày say mê lắm chứ!
Lần nầy thì Nguyên ký đầu tôi thật. Tôi đưa tay lên đầu, cầm lấy bàn tay Nguyên. Bất chợt, tôi nghe tê tái trong lòng khi cảm thấy bàn tay Nguyên da thịt chai đá cằn cỗi. Nguyên ơi, tuổi thơ mình đang ở đâu hả Nguyên!

Chúng tôi ngồi tâm sự hàn huyên với nhau cho đến khi những tia nắng cuối cùng của ngày hè biến mất khỏi bầu trời Phila. Chúng tôi vẫn tiếp tục ngồi, và có lẽ Nguyên cũng cùng tâm trạng như tôi, thấy không cần thiết phải có thứ ánh sáng nào khác ngoại trừ thứ ánh sáng óng ả của kỷ niệm thời trung học. Đó là thứ ánh sáng êm ái, vừa đủ sáng đ' chúng tôi nhìn suốt lòng nhau, nhưng không quá chói chang đ' phải nheo mắt lại. Đó là thứ ánh sáng tươi hồng của những phút giây đầu ngày trên mặt bi'n êm êm với từng con sóng rất nhẹ nhàng xoải dài ôm lấy bãi cát mịn màng mà phía trên kia, những nhánh dừa vẫn còn đọng sương óng ánh.
Từ trên lầu, tiếng dương cầm và tiếng hát của Tuấn vọng xuống. Nguyên hỏi:
- Bài hát gì nghe lạ quá mày?
- Bài nhạc do Tuấn phổ từ thơ của Thủy Trang và Trần Hoài Thư đó. à, tao quên nói với mày là thằng nhóc Tuấn em thằng Vịnh ngày xưa, ở cùng xóm Mã Vòng với mày, bây giờ vừa là nhạc sĩ, vừa là thi sĩ nổi tiếng đó mày!
Chợt có tiếng chân của Thủy Trang, Tuấn, Mỹ và Sanh, vợ Nguyên từ phòng khách đi xuống. Mỹ giễu:
- Hai ông nầy chắc homo, tối nay có cần ngủ chung với nhau không?
Tuấn cười ha hả rất khoái trá. Tôi nhìn Mỹ, nhẹ nhàng:
- Em biết không, Nha Trang với Nguyên và với anh, luôn luôn là kho tàng k' niệm trong đó đầy ắp những hình ảnh của bạn bè, thầy cô ngày cũ. Nha Trang, với tụi anh, chẳng khác gì những bóng mát dưới những cành dương liễu trên bãi cát nóng rát trong một ngày hè rực cháy.
Mỹ trề môi:
- Chà, đầy hình ảnh và văn vẻ quá ta! Vậy chị Thủy Trang là gì?
Tôi đáp gọn:
- Thủy Trang lúc nào cũng cùng anh ngồi trong bóng mát ấy. Em ạ

Trang chính

Truyện ngắn chưa ấn hành của NBD