Dòng Thơ Lưu Lạc

Dòng Thơ Lưu Lạc		Thơ Nguyễn Bá-Dĩnh
bdtt@videotron.ca Trang Chính Dòng Thơ Lưu Lạc Ngọt Ngào Nỗi Nhớ Mùa Đông quạnh Vắng STM Thủy-Trang STM Bá-Dĩnh Unicode Fonts		xót phận một hôm xót phận nên buồn lòng nghe vời vợi nhớ nguồn cội xa mẹ tôi uống nước sông Ba cha tôi quê tận Quảng Đà sông Thu lớn lên theo bụi sóng mờ theo hàng dương lả lơi bờ biển xanh trôi vào tuổi mộng lênh đênh hồn say ánh mắt người Bình Dương mơ rồi đi xa lắc xa lơ nửa vòng trái đất ngóng mờ nhân gian ba năm nhìn lá thu vàng nhìn đông tuyết phủ nghe hoang lạnh mù trở về chung mối ưu tư chung mưa chung nắng chung từ cái lo nước non ngàn dặm ai ngờ có ngày biền biệt bên bờ đại dương khi thành kẻ mất quê hương thơ tôi u uẩn điệu buồn luân lưu. Tiễn đưa bỏ xóm cũ đi lòng lưu luyến xuôi dòng sông nhỏ buồn khôn khuây tôi đi không có người đưa tiễn... cùng lắm...trên cao vài cụm mây! mẹ tôi (viết thay một người) sáu mươi lăm tuổi...xứ này lẽ ra đã hết tháng ngày ưu tư nhưng mà chuyện ấy cũng tùy.. mẹ tôi đâu có sướng gì hơn xưa: ba tôi ngã bệnh bất ngờ vô nhà thương biệt...mấy mùa trở trăn em tôi sau bảy mươi lăm bỗng dưng ngơ ngẩn bám thân mẹ già còn thằng em ở quê nhà tuổi ba mươi mấy... đợi quà mẹ nuôi. cũng may vất vả xứ người đâu còn giờ để mẹ vui hay buồn! má vợ chiều qua má vợ đãi mình dĩa xào rau muống tưởng xanh được lòng cá chim chiên, nước mắm trong thêm tô canh nấm nấu cùng khổ qua hạt cơm thơm phức trắng ngà nghe như đang ở quê nhà cũng nên.. ngày xưa...tôi làm sao quên cuộc đời của má gắn liền cái lo: vợ tôi sanh đứa con so một tay má ẵm, má đưa ngọt ngào vợ tôi sanh đứa con sau Bình Dương-Châu Đốc ngại đâu đường dài đến khi đất nước đổi đời bàn tay má cũng chẳng rời cháu con nhà nghèo theo vận nước non mỗi tuần cũng xuống Sài-Gòn thăm nuôi xe lô chật ních cũng ngồi ngày hè nóng bỏng cũng vui vẻ lòng... xuống thuyền ra giữa biển Đông mới hay lòng má..mênh mông hơn nhiều! cảnh già một ông tám chục tuổi hơn ông kia bảy chục tuổi buồn bể dâu hai ông ngồi đối mặt nhau hai đôi mắt đục đọng sầu lạnh trơ xanh xao mấp máy môi khô ý chừng hiu quạnh bơ vơ đợi lời tay chân lẩy bẩy ngậm ngùi bốn vòng xe đẩy lui cui ngập ngừng ngày qua đêm lại xoay vòng hai ông cùng xứ lưu vong cùng thời tình cờ vào lúc cuối đời vô nhà thương ở xứ người...ngó nhau! em bé tị nạn (viết thay một họa sĩ) em thuở ấy dẫu còn là cô bé những vết hằn tị nạn xóa kiêu sa đôi mắt ngây thơ đã sầu đáy bể đời vô tư cũng thấm chất xót xa! sóng nhấp nhô mủi lòng em côi cút biển mênh mông ru đời..giấc vu vơ em với ta tuy tương đồng cảnh ngộ nghiệp không cùng nên vẫn cứ thờ ơ ta đâu biết lòng em buồn chứa chất giữ làm gì ngàn ngấn lệ trong em? “sao em không khóc bằng đôi mắt mà khóc âm thầm trong đáy tim!” thắc mắc một hôm vô ngân hàng như thường lệ chợt thấy em dáng dấp rất phương Đông tôi thắc mắc em từ đâu em đến từ miền Nam đất Việt có phải không? đôi mắt to thiết tha dòng sông Cửu mũi thon dài gợi nhớ xứ Kiên-Giang tóc ấp e mịn màn trời châu thổ dáng em thơ như bờ bãi lang thang. rồi từ đó tôi vẫn thường suy nghĩ thử đoán xem em người ở phương nào em như thể phủ đời màu huyền bí muốn hỏi dò...nhưng nghe ngại làm sao! đến một bận tình cờ...em bắt gặp tôi dõi nhìn. em cười thẹn vu vơ tôi mới hiểu em không từ đất Việt bởi em cười đầy ắp chất ngây thơ quê hương tôi đã bao ngày buồn bã trái tim nào không có những vết nhăn thì nụ cười cho dù nơi xứ lạ đâu thể nào không đượm chút băn khoăn kể từ đó tôi không còn thắc mắc chuyện quê em nơi nào đó phương Đông và lòng tôi cũng không màng vướng vất em Ma-cao, Đài-bắc hay Hồng-kông! hàng xóm sáng sớm người gọi cửa ra xem: ông phát thư da ngăm ngăm râu rậm hình như gốc Ba-tư. bỗng tiếng mấy đứa bé nhà bên phải vói sang; gật đầu chào có lệ: chúng người Phi-luật-tân. ra sau tưới cây cỏ cũng có tiếng đám nhỏ phía trái bên kia nhà: gia đình nầy người Hoa. cặm cụi làm chợt thấy có người vẫy tay chào từ một vuông cửa sổ: lão Do-thái phía sau. bốn bên bốn giống người chẳng...ta là ốc đảo? quê nhà ơi, mờ ảo lòng ta bao giờ nguôi! gửi cung vũ (cảm hứng nhân đọc bài “nói với bầy chim nhỏ vườn sau”của Cung Vũ) nơi tôi cũng có vườn sau cũng nghe chim nhỏ gọi đầu ngày lên vào đông tuyết ngập từ hiên đọc thơ bạn chạnh thương chim không giày bạn ơi... cái kiếp lưu đày chúng mình hết lạnh sau ngày hồi hương! triện son bạn thương cho cái triện son in trên trang sách ngỡ hồn đỏ theo lối xưa nét chữ ngoằn ngoèo rối như lòng khách trọ chiều cuối năm. thơ tôi màu huyết dụ bầm bởi từ tim phổi âm thầm dấy lên thơ tôi là chuỗi ưu phiền còn mang rõ nét con thuyền mù khơi thơ tôi hiu quạnh xứ người theo dòng lưu lạc buồn vui hững hờ! thân phận tình cờ anh thấy được từ chiến trường Trung-Đông hình ảnh một con chó xơ xác đứt một chân khấp khểnh đời khốn khó lây lất buồn lang thang chạy qua từng con phố im vắng đến ngỡ ngàng từng thây người đây đó còn ứa vết máu loang... anh muốn nói cùng em đời chúng mình tị nạn ngơ ngác buồn đêm đêm hững hờ ai bè bạn trống vắng đến sượng sùng em có thấy gì không chúng mình và con chó em thấy khác gì chăng! buổi sớm hạ ra ngồi đợi gió phòng sau nhìn sân chưa ướt mưa đầu sáng nay góc rào lặng ngắt tàng cây một cành con lẻ loi đầy lá khô không gian quạnh vắng mơ hồ chim hè chắc vẫn còn mơ giấc nồng phương Đông chưa ửng ánh hồng nhưng ngày đã rõ như lòng nhớ quê! đời ta ôm đời định nghiệp tưởng mình người tự do trong vòm trời quanh quẩn thân phận sầu vu vơ lòng rộn ràng sắc ấm rồi cũng thành hư vô chân như chừng xa thẳm mơ hồ như ý thơ! tiếng thơ tiếng thơ người vọng giữa hồn tôi vu vơ hỏi mình còn căn duyên bâng quơ dọ dẫm cửa thiền bỗng nghe tiền kiếp gọi phiền trăm năm nghiệp xưa rục rịch trở trăn sân si còn đọng trong thân thế buồn mông lung mờ mịt cội nguồn trần ai một lỡ...biết còn đường ra! chẳng qua (tặng Nguyễn Văn Thời) lòng ta một thoáng nao nao rất tình cờ một hôm nào gặp em chẳng qua màu tóc em đen khiến ta chạnh xót nhúm nhen nỗi nhà chẳng qua ánh mắt thiết tha khiến hồn ta ngợp nở hoa muộn phiền chẳng qua ngơ ngẩn mình em tưởng em đang nặng nỗi niềm...buồn lây! nụ cười (tặng Trương Trí Vũ) em thương ta có nụ cười hồn nhiên như thể thằng người của ta thưa em ta cũng xót xa em làm sao thấy được qua nụ cười! hồn nhiên là tính do trời lòng ta chua xót...do đời lưu vong mai sau về lại dòng sông quê nhà...ta sẽ rửa lòng ưu tư gặp em lúc đó...ta cười nụ-hồn-nhiên nở trong người nở ra. nhớ bạn tao trở lại sau khi về đơn độc còn gì đâu ngoài một chút ưu tư đời xoay chuyển khác gì cơn gió lốc gặp lại mày, tao mừng tủi ngẩn ngơ lúc ấy tao ở Verdun, đường số bốn trên lầu ba, cầu thang gỗ bên ngoài con đi học khi tuyết rơi buổi sớm cầu thang trơn, té dập cả bờ môi dù đau xót vẫn thấy mình may mắn hơn nhiều thằng còn kẹt lại quê hương hơn nhiều đứa còn lê đời cay đắng ở Thái-lan, Mã-lai-á, Nam-dương lúc trở lại tao rộn ràng háo hức như tên tù vừa mới có tự do rồi háo hức rộn ràng tao cũng mất đời không cùng tần số cũng bơ vơ khi gặp lại, nhìn mày, tao bỡ ngỡ xa mười năm cười cũng gượng làm sao! mày tha thiết chuyện ngày xưa nhắc nhớ tao tảng lờ, mặc cảm, dạ nao nao mười năm nữa lại qua như gió thổi đời lưu vong bè bạn cũng trăm đường tao vẫn thấy hồn tao đầy cỏ rối mọc lang thang quanh triền nhớ bờ thương! gặp người điện bàn (tặng Đinh Văn Cận) đi theo bè bạn rong chơi đến Toronto gặp người Quảng-nam xa xôi heo hút Điện-bàn chắc xơ xác lắm...”khoai lang mấy giồng”! đất cày sỏi đá nhọc lòng tình người vẫn ngọt như dòng sông Thu sáo qua sông, ướt bụi mù tôi qua cửa biển ướt từ câu thơ! giờ nghe câu hát điệu hò trong lòng chợt hỏi khi mô trở về? gặp người nhatrang gặp nhau có chút ngỡ ngàng hình như người ở Nha-trang dạo nào tôi nghe tiếng sóng rì rào giữa vùng ký ức thấm màu biển khơi tôi nghe tiếng nhẹ chiều rơi ngẩn ngơ quanh ngọn tháp Hời rong rêu tôi nghe lòng bỗng buồn theo tiếng ve trên những hàng keo gọi hè nếu như giây phút được về chắc lòng sẽ bớt nặng nề..phải không! một kỷ niệm nhỏ lái xe chạy trước dẫn đường cớ gì em lại ngập ngừng đong đưa mới sang “lane” mặt...ai ngờ lại qua “lane” trái...tuy chưa chớp đèn chữ U em cũng không thèm chữ O mới thích, rối ren phố người tối về nhà trọ nhỏ nhoi lòng em mới rộng...bùi ngùi lòng ta!		gởi phan ni tấn cuối tuần uống ngụm cà phê nhớ người bạn xứ Ban-mê-thuột buồn hoa cà phê nở đầu non trong sương mù nhạt anh còn nhớ sao? anh còn nhớ núi miền cao nhớ mây chợt thấp lẩn vào trong buôn xứ anh chắc có mưa phùn chắc “buồn muôn thuở” theo cơn lạnh về? giọng anh ngân, láy, tỉ tê lời thơ Quế Phượng ủ ê thế nào tôi chưa từng ở nơi cao mà lòng cũng thấy như nao nao lòng! bạn về (gởi Hạnh, Độ & bé Thụy) bạn lên thăm ở lại nhà thương nhau thì cũng chỉ là...thế thôi nhớ xưa cùng đảo, ngậm ngùi tô mì gói cũng chia đôi, ba phần lên rừng lặt lá sương xăm xuống bờ biển nhặt ốc nằm trong hang đêm đêm đốt lửa hơ buồn trưa trưa đợi gió thả hồn vu vơ gặp nhau nhắc lại chuyện xưa mười năm một thoáng như vừa mới đây bạn về...đưa đến highway ta dừng lại bỗng thấy ngày lạnh tanh! ngậm ngùi thì ra anh đã giận tôi nếu không đâu có nhà người gọi nhau tôi nghe anh khóc gì đâu chẳng qua anh nói...quá rầu rĩ thôi thương anh...chia xẻ với người người không thương...lại thêm lời không vui Quảng Đà quê nội của tôi làm sao tôi nhại tiếng người sông Thu đêm về ngước mặt trông mù thương ngôi sao vắng âm u một mình! ngập ngừng... đêm qua tôi đến nhà anh để tặng tập thơ đầu in mới xong mấy tháng rồi không thường qua lại chào hỏi chừng như cũng ngập ngừng tay anh lật nhẹ từng trang sách chị đứng kề bên ghé mắt vào thơ chúng tôi...chẳng vui gì nhỉ toàn kỷ niệm buồn, tủi, khổ, đau ngắm anh nhớ lại lần đầu gặp e ấp nụ cười hồn nhiên sao cùng tuổi người anh tôi đã khuất cũng đời trai hẹn với lao đao đêm nay dai dẳng mưa dầm suốt đọc lại bài thơ anh sắt son lòng chợt nhão nhừ như cỏ úng thơ tôi sao khỏi nhớ nhung buồn! đời chỉ là hư ảo hai chúng ta ôm đời lưu lạc không cha không mẹ ở quê người trời đất đựng không đầy cốc rượu lại sợ lăng nhăng...chuyện tức cười! ta hiểu. chắc là người cũng hiểu quí nhau tô bún đã là ngon. tình thân đâu phải cần trăm món, đừng nghĩ là ta nói đỡ buồn! tiếp bạn, xin đừng lo ta nữa, đâu đợi trăm năm mới bạc đầu! sĩ diện còn sao...đời mất nước? ta biết buồn đâu, biết giận đâu! mai mốt mình kêu nhau cũng được một mình người với một mình ta rượu gì cũng uống cho say khướt mồi nhấm còn đây...chút đậm đà! ta nghe người gọi ta “hào-kiệt”, như muốn nhận bừa thì đã sao! biết đâu khoảnh khắc đời rung cảm không rượu mà nghe vẫn dạt dào! mà thôi, đời chỉ là hư ảo hư tâm, hư ảnh với hư danh. cần chi phải tặng nhau danh hiệu người muốn ta nghe thẹn với mình? cũng chỉ là cờ một chiều cùng bạn đọ cờ song xa ồ ạt, nào ngờ pháo giăng ngựa sai nước, chạy lăng quăng còn đôi pháo thụt giữ thân tướng già sông sâu chốt đợi chuyến phà hai con tượng lại tà tà ngẩn ngơ hơn thua cũng chỉ...là cờ thôi thì nhường bạn...rằng đùa cho vui! đêm về từ Ottawa (tặng Nguyễn Hải Bằng) đêm về giữa đám sương mù nghe lòng nhừ nhuyễn suy tư một thời trường xưa dáng trổ ngậm ngùi phố xưa nẻo cũng theo đời đổi thay đi ngang gác trọ nghe đầy trong lòng kỷ niệm của ngày tháng xưa bạn bè trăm nẻo ngẩn ngơ nhớ nhau thì cũng hẹn hò được sao! công viên sân bãi ngày nào giờ thay bằng những nhà cao ngất trời kinh rideau chảy dòng xuôi bờ kinh sương xuống ngậm ngùi cỏ cây nghe lòng chừng cũng ngây ngây lối về bỗng lạ...mới hay lạc đường! nhớ sông (gởi Đoàn Minh Hóa) bạn cho con cá doré nhìn con cá bỗng nhớ về dòng sông Saint-Laurent chảy một dòng sao bằng chín nhánh Cửu Long đậm đà Tiền-giang Mỹ-thuận qua phà gió sông mơn trớn thổi tà áo bay Hậu-giang nước chảy u hoài tình theo chiếc bắc để người bơ vơ Tây-đô qua bắc Cần-thơ bắc Vàm-cống dẫn đến bờ An-giang nhớ hôm lên bắc chiều vàng giữa trời, mây, nước..lòng hoang mang buồn bây giờ nhớ nước nhớ nguồn dòng sông xa lắc..chỉ còn dòng thơ! cá biển ai cho con cá biển tươi làm tôi nhớ thuở xa xôi nên buồn: quê tôi bên bờ dại-dương quanh năm cá biển...vui buồn thế thôi! hôm qua chiên mớ cá mòi hôm nay bánh tráng cá người cuốn rau hôm sau thấy cá đã rầu cũng đành kho đại mấy đầu cá thu... vậy mà khi ở quê người lại nghe thèm cá biển hoài chẳng khuây; ngán cho tôm cá xứ này bốn mùa đông lạnh chán ngây cả lòng! nhớ biển ăn con cá biển mặn lòng biết đâu sẽ bớt nhớ mong biển bờ đêm nay chắc sẽ nằm mơ thấy mình êm ả bên bờ biển xanh hàng dương như tủi, rung rinh cành dừa rỉ rả, ngó mình hỏi han xôn xao sóng vỗ rộn ràng từ khơi gió cũng ngỡ ngàng vi vu phải chi đời cũng là mơ chắc ta khỏi phải chực chờ tháng năm! nhớ nhatrang (cảm đề một bức ảnh) lặng lẽ bãi bờ không gợn sóng vắng gió về đâu..hỡi cánh buồm cửa biển sông vào, sầu bỡ ngỡ trông lạc loài sao..cuối xóm cồn! nắng cũng không đầy, nghe lành lạnh cảnh cũ lâng lâng..buồn nhớ nhà nếu chân bước lại qua cầu Bóng lòng chắc vơi nhiều..nỗi xót xa! cầu Bóng trơ thân dài mấy nhịp lối về Đồng-đế đất núi khô tượng lính còn đâu..”thao-diễn-nghỉ” bãi Nằm chắc lạnh..đến bơ vơ! tôi lớn lên theo từng ngọn sóng nhìn biển im lìm..nghe chứa chan nghĩ đến ngày về Nha-trang lại lòng bỗng xôn xao..sóng ngập tràn! bốn mùa tôi nhìn tôi đã già nua chắc vì trăn trở theo mùa đổi thay: đông về nhìn bụi tuyết bay căm căm cái lạnh, ngây ngây cái buồn, hạ nồng oi ả nắng vương nơi đây không biển..nhớ thương bãi bờ, thu vàng lá rụng ngẩn ngơ nhìn cành trơ trọi..nghe bơ vơ đời, xuân xanh nụ trổ màu tươi mặt đường băng rã..gót đời thêm dơ! thì ra tôi cũng chẳng ngờ bốn mùa chỉ một dòng thơ chán chường! đổi thay ta nghe ta hết là ta hồn-nhiên-thuở-cũ...đã qua mất rồi ta nghe là lạ giọng cười ta nghe sường sượng những lời nói ra ta nghe ta chẳng là ta nhân-sinh-quan thoáng đã là của ai! khóc Nguyễn Ang Ca (gởi chị Huyền Nhi) hôm qua tôi nghe tin buồn rằng anh đã trở về nguồn: hư vô! trong tôi nước mắt..ai ngờ đã khô queo tự thuở vừa đến đây buồn tôi nửa kiếp lưu đày buồn anh cũng nửa đời này bơ vơ anh về cõi hạc ai đưa tôi về dõi bóng ngày xưa chẳng đành trăm năm một phút rùng mình anh đi, đi biệt, biệt tình, tình tôi! tôi về ôn nửa trang đời để thương, để nhớ, để rồi xót xa xót anh, anh Nguyễn Ang Ca!!! mơ tôi mơ tôi nằm trong đáy huyệt bên ngoài dơi đậu bóng âm u nếu tôi ra lại ngoài dương thế lòng chắc buồn như một thoáng mù thức giấc mừng rơn mình còn biết nhéo trên da thịt còn nghe đau lắng nghe tim phổi còn tha thiết nhưng đã quên rồi chuyện trước sau tôi bỗng thấy mình như mây núi chờn vờn ôm ấp đỉnh băn khoăn trên cao ngọn gió chừng không tới nên sầu vẫn đọng khối phân vân cũng chỉ là kỷ niệm... khi tôi chết, về đâu, người đừng hỏi dẫu thiên đàng, địa ngục hay hư vô thì hình hài vay mượn cũng bơ vơ sẽ thành đất lạnh trong lòng đáy huyệt nhưng tôi biết...chắc là tôi sẽ tiếc những nụ cười thơ dại tuổi lên năm những mộng mơ hăm hở thuở mười lăm những bồng bột si mê thời mười chín rồi tất cả sẽ một lần câm nín trong vô vàn quá khứ rất mênh mông kể làm gì những dằn vặt trong lòng thì cũng sẽ mờ phai đâu còn vết tôi chẳng thể mang gì theo khi chết chuyện trên đời đâu phải của riêng tôi và tình yêu, tiếng khóc, nụ cười... thì cùng lắm cũng chỉ là kỷ niệm! mơ ước tôi muốn lắm...trở về thăm cha bệnh đã mấy năm chân không bước khỏi giường và thuốc men chắc chỉ là...hoài niệm những ngày xưa đi đứng nhậu sương sương mẹ của tôi đâu còn gì tha thiết đời trở trăn theo cơn bệnh của chồng và hạnh phúc chắc chỉ là...quên biệt một thời nào son phấn rất thong dong rồi đứa em...thời buổi gì cũng lỡ tuổi ba mươi làm không đủ nuôi thân và ước vọng chắc chỉ là từng bữa nói làm gì mai, mốt...quá xa xăm tôi muốn lắm...nhưng làm sao về được mười mấy năm tê cứng nỗi chờ mong và hạnh phúc cũng chỉ là mơ ước một ngày nào vẫn vời vợi mông lung! buồn bây giờ tôi chẳng còn chi cái đời xa xứ có gì là vui loay hoay theo chút ngậm ngùi trái tim cũng đã lâu rồi hắt hiu trong lòng rác rưởi rong rêu chừng như hoang dại mốc meo tế bào nụ cười nghe gượng làm sao soi gương thấy lạ cúi chào ngẩn ngơ đứng đi trên nỗi thẫn thờ chân tay lạc nhịp vu vơ ngượng ngùng nói năng miệng lưỡi ngập ngừng “lời không theo ý”, ý chừng bơ vơ đôi dòng lệ chắc đã khô hay là lệ đã chảy vô trong mình thời gian đăng đắng lặng thinh không gian sường sượng chình ình quanh tôi nhân gian là lạ ngại lời thì thôi đành vậy...vào đời bằng thơ!